Polska | polski

Dyrektywa Maszynowa

Dokumenty dotyczące Dyrektywy Maszynowej

Dyrektywa maszynowa to jeden z najważniejszych aktów prawnych harmonizujących zasadnicze wymogi w zakresie bezpieczeństwa maszyn w Unii Europejskiej. Określa ona znormalizowane wymagania w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy ludzi z maszynami. Dyrektywa wspiera swobodny przepływ maszyn w ramach jednolitego rynku i gwarantuje wysoki poziom ochrony pracowników i obywateli UE.

Oficjalna nazwa Dyrektywy Maszynowej to: Dyrektywa 2006/42/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 17 maja 2006 r. w sprawie maszyn, zmieniająca dyrektywę 95/16/WE (przekształcenie). Weszła w życie 29.12.2009 r. Niezależnie od miejsca i daty wyprodukowania, wszystkie maszyny użyte po raz pierwszy w Europejskim Obszarze Gospodarczym po 1.01.1995 roku podlegają wymaganiom Dyrektywy Maszynowej oraz muszą być oznaczone znakiem CE.

Czym jest maszyna?

Na potrzeby dyrektywy maszynę definiuje się jako zespół składający się ze sprzężonych części lub elementów, połączonych w całość mającą konkretne zastosowanie, z których przynajmniej jedna wykonuje ruch.

Oficjalny tytuł Dyrektywy Maszynowej: Dyrektywa 2006/42/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 17 maja 2006 r. w sprawie maszyn, zmieniająca dyrektywę 95/16/WE (przekształcenie).

Poniższe składniki są również uznawane za maszyny w rozumieniu Dyrektywy Maszynowej:

  • Zespół maszyn lub złożonych instalacji. Złożone instalacje obejmują linie produkcyjne, maszyny specjalnego przeznaczenia składające się z kilku maszyn, wzajemnie połączone maszyny
  • Podzespoły bezpieczeństwa: Kwalifikowanie elementów jako podzespołów bezpieczeństwa budzi wiele kontrowersji, ponieważ nie ma w tej kwestii wyraźnych, jednolitych wytycznych.
  • Wyposażenie wymienne, za pomocą którego można zmienić podstawowe funkcje maszyny
  • Maszyny nieukończone

Oprócz maszyn wymienionych powyżej dostępna jest również lista wyjątków, tj. maszyn, które – zgodnie z definicją – objęte są zakresem obowiązywania Dyrektywy, ale ustawowo podlegają odrębnym przepisom.

Wytyczne dotyczące stosowania dyrektywy maszynowej

Praktyczne wytyczne dotyczące stosowania Dyrektywy Maszynowej 2006/42/WE pomagają w interpretacji tekstu dyrektywy. Wersja 2.2 została opublikowana w języku angielskim i jest dostępna do pobrania ze strony internetowej Komisji Europejskiej. Główne różnice między wersją obecną a poprzednią wersją 2.1 to Uzupełnienia i wyjaśnienia zwłaszcza w odniesieniu do zwrotów „podzespoły bezpieczeństwa” i „maszyny nieukończone” oraz określone zmiany redakcyjne w celu zapewnienia spójności z wytycznymi Dyrektywy Niskonapięciowej.

W sekcji „Wybór trybu sterowania lub trybu pracy” (§204) dodano krótką sekcję dotyczącą wymagań w zakresie bezpieczeństwa. Dodano również dwa nowe ustępy dotyczące zespołów sterujących maszyn (§417) oraz podzespołów bezpieczeństwa uznawanych za układy logiczne (§418).

Planowana zmiana Dyrektywy Maszynowej

W Europie Dyrektywa Maszynowa 2006/42/WE stanowi główne ramy prawne funkcjonowania każdej firmy, która zajmuje się projektowaniem, wytwarzaniem lub sprzedażą maszyn. Wymagania Dyrektywy Maszynowej muszą również spełniać maszyny importowane na obszar podlegający europejskiej jurysdykcji. Obecna wersja Dyrektywy Maszynowej 2006/42/WE została opublikowana w 2006 r. i obowiązuje od 29 grudnia 2009 r.

Komisja Europejska regularnie sprawdza treść przepisów i dyrektyw pod kątem ich dostosowania do nowych wymogów i zmian. Wspomniany proces weryfikacji przeprowadzono również w odniesieniu do Dyrektywy Maszynowej. W 2016 r. Komisja Europejska przeprowadziła konsultacje społeczne dotyczące Dyrektywy Maszynowej z udziałem podmiotów podlegających jej postanowieniom. Na podstawie ich wyników podjęto decyzję o konieczności uaktualnienia zapisów Dyrektywy. Następnie strona publiczna miała możliwość przedstawienia swoich opinii i sugestii.

W toku oceny uznano, że w ogólnym ujęciu Dyrektywa Maszynowa jest adekwatna do potrzeb, efektywna, wydajna i spójna oraz że stanowi wartość dodaną dla UE. Konieczne jest jednak wprowadzenie pewnych poprawek i uproszczeń. Każda zmiana Dyrektywy Maszynowej musi wprowadzać większą jednoznaczność prawną, uproszczenie treści oraz dostosowanie zapisów do wymogów postępu technicznego. W odniesieniu do Dyrektywy Maszynowej 2006/42/WE w oficjalnym oświadczeniu położono akcent na następujące niedomagania:

  • Brak zgodności z kompleksowymi ramami regulacyjnymi UE (nowe podejście) i problemy z wdrażaniem.
  • Brak prawnej jednoznaczności opisu zakresu i definicji. Doświadczenia związane z wdrażaniem dyrektywy wskazują na istnienie niejasności związanych z interpretacją przepisów.
  • Wyzwania spowodowane postępem technicznym w obszarze cyfryzacji, na przykład sztuczna inteligencja i IIoT (Industrial Internet of Things).

Komisja Europejska opublikowała oficjalny „harmonogram” zmiany dyrektywy maszynowej. Można go znaleźć na stronie głównej Komisji.

Zgodnie z planem Komisja Europejska ma opublikować nową Dyrektywę Maszynową w połowie 2021 r., ale nie jest to zobowiązanie wiążące. Przy założeniu około rocznego okresu konsultacji i dwuletniego okresu przejściowego należy się spodziewać, że uaktualniona Dyrektywa Maszynowa zacznie obowiązywać od 2024 roku.

Znak CE

Przegląd norm zharmonizowanych zgodnych z Dyrektywą Maszynową

Plakat dotyczący środków ochrony instalacji i maszyn

Poruszanie się w gąszczu norm! Na plakacie „Zabezpieczenia instalacji i maszyn – istotne normy zharmonizowane z Dyrektywą Maszynową” przedstawiono normy typu A/B oraz C. Zamieszczono tam także przegląd naszych produktów związanych z bezpieczeństwem.

Pobierz plakat teraz!

Kontakt

Pilz Polska Sp. z o.o.
ul. Ruchliwa 15
02-182 Warszawa
Polska

Telefon: +48 22 884 71 00
E-mail: info@pilz.pl

Wsparcie techniczne

Telefon: +48 22 573 28 88
E-mail: technical.support@pilz.pl