Kilitlemeli emniyet sivici

Kilitlemeli emniyet sivici, koruma kilidi olan bir kilitleme cihazıdır. Bunlar hareket edebilir korumalara bağlanır. Kilitlemeli emniyet sivicinin yardımıyla, emniyet kapıları açıldıktan sonra tehlikeli makine fonksiyonunun çalıştırılması engellenir. Kilitlemeli kapı sivici sayesinde, operatör tehlikeli hareket riski ile karşı karşıya kaldığı sürece, emniyet kapısı kapalı ve kilitli kalır.

Koruma kilidi olan ve olmayan kilitleme cihazlarına ilişkin gereksinimler EN ISO 14119 kapsamında tanımlanmıştır. Bu standart; kilitleme cihazlarının tasarımı ve seçimiyle ilgili prensipleri tanımlar. Bunlar işletme ve çalıştırma prensiplerine göre dört tipe ayrılır.

• Tip 1 ve 3, manipülasyon koruması için ek koruma önlemlerinin gerektiği kodlanmamış aktüatörlere sahip konum siviçlerini içerir. Tip 1 mekanik olarak çalıştırılırken tip 3 temassızdır. Örneğin, endüktiftir.
• Tip 2 ve 4, kodlu aktüatörlere sahip kilitleme cihazlarıdır. Kodlu aktüatör, belirli bir konum sivicini çalıştırmak için özel olarak tasarlanmış bir aktüatördür. Tip 2 mekanik kilitlemeli emniyet siviçlerini içerir; tip 4 RFID tabanlı kilitlemeli emniyet siviçlerini içerir.

Bununla birlikte, ISO 14119, koruma kilitli bir kilitleme cihazı olması durumunda, koruma ile ilişkili tehlikeli makine fonksiyonlarının koruma kapatılıp kilitleninceye kadar çalışamayacağını da belirtir. Koruma kilidi, yalnızca makine emniyetli bir duruma geldiğinde ve tamamen durduğunda açılır. Emniyet kapısı, yalnızca makine artık tehlike arz etmediğinde açılabilir. Koruma, korumayla ilişkili tehlikeli makine fonksiyonlarından kaynaklanan risk ortadan kalkıncaya kadar kapalı ve kilitli kalır.

• Süreç koruma
  Tehlikeli bölgeye erişme süresi, durdurma süresinden uzunsa, süreç koruma yeterlidir. Saf işlem koruması için, örneğin, açık devre akımı prensibine uygun koruma kilidi yeterlidir. Koruma kilidi bir mıknatısla devreye alınır. –  Kilidin açılması için mıknatıs tekrar devre dışı bırakılır.
  
  Operatör dilediği zaman korumanın kilidini açabilir. Kilit açılmaya başladığında, koruma kilidi cihazı derhal bir durdurma komutu verir. Buna koşulsuz kilit açma adı verilir. Bu, örneğin Pilz'in elektromanyetik kilitlemeli emniyet sivici PSENslock 2’nin çalışma prensibi budur.

• Personel koruması için emniyetli kilitleme fonksiyonu
  Ancak erişim süresi, durdurma süresinden kısaysa, personel koruma için emniyetli kilitleme fonksiyonu gereklidir. Korumanın kilidi ancak tehlikeli makine fonksiyonları sona erdiğinde açılabilir. Buna koşullu kilit açma adı verilir.

Emniyetli kilitleme fonksiyonu için iki kilitleme prensibi kullanılır:

• Kapalı devre akımı prensibi
  Koruma kilidini etkinleştirmek için bir yay kullanılırken, koruma kilidini açmak için ise bir mıknatıs kullanılır. Pilz'in mekanik kilitlemeli emniyet sivici PSENmech, PL c'ye kadar ve hata istisnası ile PL d'ye kadar (ör. emniyet cıvatası kullanıldığında) bu tipte emniyetli kilitleme fonksiyonu sağlar.
• İki durum prensibi
  Bu tasarımla, güç arızası durumunda koruma kilidinin konumu değişmez. Bunun yerine, koruma kilidini başka bir duruma getirmek için güç uygulanmalıdır. Güç kesildiğinde koruma kilidinin konumu değişmediğinden, bu prensip üst düzeyde emniyet sağlar. Herhangi bir güç arızası durumunda, son durum korunur.

Çift kanallı koruma kilidi çalışması, yalnızca her iki kanal da emniyetli şekilde açıldığında kilitlenir veya kilidi açılır. Ayrıca OSSD çıkışlarının (çıkış sinyali anahtarlama cihazı) kapanmasına neden olan kısa devre gibi arızaları da algılar ancak arıza durumunda bile kapının istenmeden açılmasını engeller. Pilz'de bu prensip, PSENmlock ve PSENmlock mini kilitlemeli emniyet siviçleri kullanılarak uygulanmaktadır.

<span style="font-family: "Arial",sans-serif">Kapalı devre ve iki durum prensipleri, güç arızası durumunda koruma kilidinin kapalı kalmasını garanti eder. Personel koruma için koruma kilidi bu iki prensipten birini kullanmalıdır.

Kilitlemeli emniyet siviçleri korumaların güvence altına alınması gereken her yerde kullanılır. Bunlar, daha büyük kanatlı ve sürgülü kapılar gibi sabit korumaların yanı sıra kapaklar ve kanatlar gibi hareketli korumalar olabilir. Korumalar, paketleme makineleri veya işleme merkezleri gibi neredeyse tüm tesis ve makinelerde bulunur. Personel koruması için sabit korumalar kullanıldığında, kilitlemeli emniyet sivicinin kilidini açmak için genellikle ek önlemler gereklidir. Örneğin, yanlışlıkla içeride kilitli kalan kişilerin makineyi durdurabilmesi ve kapıyı hemen açabilmesi için bir kaçış rölesi.

• Pilz kilitlemeli emniyet siviçlerine genel bakış