Makinelerdeki tedbirler ile, insan ve makine emniyetini garanti altına almak için önlemler alınmalıdır. Bu önlemler ISO 13855 standardında tanımlanmıştır ve makinenin tehlike noktasına ulaşılmadan önce emniyetli duruma getirilmesini sağlar. Emniyet mesafesi, vücudun herhangi bir kısmı tehlike noktasına ulaşmadan önce her türlü tehlikeli hareketin durabileceği şekilde seçilmelidir.
EN ISO 13855 - Tedbirlerin yerleştirilmesi hakkında emniyet standardı
EN ISO 13855 “Makine emniyeti - İnsan vücudunun yaklaşma hızına göre tedbirlerin yerleştirilmesi” standardı, tedbirlerin pozisyonunu ve insanların yaklaşma hızını tanımlamaktadır. Her iki parametre de, emniyet önlemlerini tasarlarken ve uygun sensör teknolojisini seçerken göz önünde bulundurulmalıdır. Yaklaşmanın yönüne ve türüne göre farklı hızlar ve boyutlar tanımlanmıştır. Dolaylı yaklaşma, koruma önlemlerini atlatma olasılığı ve aşma ölçümü gibi diğer hususlar da dikkate alınmaktadır.
EN ISO 13855:2024’teki Yenilikler
Bir sonraki standart EN ISO 13855:2024, Kasım 2024'te yürürlüğe girmiştir. Bazı önemli değişiklikler yapılmış ve bazı alanlarda önlemler sıkılaştırılmıştır. Emniyet mesafesinin hesaplanması yeni versiyonda daha karmaşık ve daha yapısal hale getirilmiştir ve yoğun bir çalışma gerektirir.
Temel değişikliklere ve yeni gereksinimlere genel bakış:
- Emniyet mesafeleri için artık yeni ve daha karmaşık ekler belirlenmiştir.
- Yeterince büyük bir basamak yüzeyinin nasıl olması gerektiğine dair bir tanım verilmiştir. Bu tanım, iniş veya çıkışla ilgili olarak da emniyet mesafesini ölçmek için referans noktası olarak kullanılabilir.
- Emniyet mesafesinin hesaplanmasına, artık koruma önlemi kesintiye uğradıktan sonra tehlike noktasının kişiye göre pozisyonundaki değişikliği de dahil edilmelidir.
- Standart, insanların bilinen ve bilinmeyen yönlerden yaklaşmasına ilişkin dinamik ayırma mesafelerinin hesaplamasını içerecek şekilde genişletilmiştir.
- Manuel siviçler ve ayak siviçleri için formlar eklenmiş ve iki elli siviçler için formül değiştirilmiştir.
- Dikey ESPE cihazları için yeni sınırlar tanımlanmıştır.
- Kilitleme tedbirleri için genişletilmiş hesaplamalar bulunur.
Emniyet mesafesini ISO 13855:2024 uyarınca hesaplama
ISO 13855:2024'teki düzeltmeler ve yeni özellikler, emniyet mesafesinin hesaplanması için şu formülü getirmiştir:
S = (K x T) + DDS + Z
| S | Milimetre (mm) cinsinden ayırma mesafesi. S, 100 mm'den az olamaz. |
|---|---|
| K | Saniyede milimetre (mm/s) cinsinden bir parametredir ve vücudun veya vücut bölümlerinin yaklaşma hızına ilişkin verilerden elde edilir K, üst uzuvların hızı için 2000 mm/s veya yürüme hızı için 1600 mm/s'dir. K = 2000 mm/s ve S > 500 mm ise, K için 1600 mm/s kullanılabilir; ancak bu durumda S en az 500 mm'ye yuvarlanmalıdır. |
| T | Sistemin saniye (s) cinsinden genel yanıt süresi, yeni makinelerde ölçüm veya hesaplama yoluyla belirlenebilir. Ölçümde, 10 ölçümden elde edilen en yüksek değer kullanılır. Hesaplandığında, T, 3 parametrenin bir kombinasyonudur: T = TSRP/CS (emniyetle ilişkili cihazların yanıt süresi) + TME (makine durana kadar geçen süre) + TF (tolerans faktörü) |
| DDS | Koruyucu cihazla ilişkili erişim mesafesi için milimetre cinsinden eklemeler DDS, olası eklemelerin maksimum değeridir. Farklı değerler uygulanabilir. |
| Z | Milimetre cinsinden, uygulamaya bağlı bir ek mesafe faktörü. Z'nin değeri kesin uygulamaya bağlıdır. Faktörler arasında örneğin ölçüm belirsizliği, yansıma, frenleme torkundaki azalma yer alır. |
Ayrıca, iki yaklaşma türü arasında bir ayrım yapılması gerektiği de dikkate alınmalıdır.
1. Statik yaklaşma:
Sabit bir tedbire yaklaşan bir kişi için emniyet mesafesi hesaplanırken, sonuç yaklaşma türüne bağlıdır. Ancak, ana formül geçerliliğini korur:
S = (K x T) + DDS + Z
2. Bilinmeyen insan yaklaşma yönü için dinamik yaklaşma:
Hızlanma ve yavaşlama, biliniyorsa ve sabitse, temel ilke statik yaklaşmayla aynıdır. Ancak tehlikenin konumundaki değişikliği temsil eden ek bir parametre SM hesaba dahil edilmelidir. Bu da insanın yaklaşma yönünün tam olarak bilinmediği durumlarda kullanılacak olan şu formülle sonuçlanır:
S = (K x T) + DDS + SM + Z
SM şu şekilde hesaplanır:
SM = v0 x T - (d/2) x tm2 + (a/2) x tSRP/CS2
| v0 | Mm/s cinsinden başlangıç hızı |
|---|---|
| a | Mm/s² cinsinden potansiyel hızlanma |
| d | Mm/s² cinsinden potansiyel gecikme |
| tm | Mekanik ataletle ilişkili süre |
| tSRP/CS | Emniyet kontrol sisteminin yanıt süresi |
Ayrıntılı bilgi
Pilz Emniyet Otomasyon Ürünleri ve Hizmetleri Tic. Ltd. Şti.
Kayışdağı Mahallesi Dudullu Yolu Caddesi Mecnun Sokak Duru Plaza No:7
Ataşehir, İstanbul
Türkiye
Telefon: +90 216 577 55 50
E-posta: [email protected]
Kayışdağı Mahallesi Dudullu Yolu Caddesi Mecnun Sokak Duru Plaza No:7
Ataşehir, İstanbul
Turkiye
Telefon: +90 216 577 55 50
E-posta: [email protected]
Telefon: +90 216 577 55 52
E-posta: [email protected]