Proszę wybrać na mapie swoje miejsce pobytu, aby uzyskać dostęp do strony internetowej firmy Pilz w wybranym kraju. Jeśli Państwa kraju nie ma na mapie, proszę kliknąć tutaj: Strona globalna

Zamknij
Polska | polski

Poziom nienaruszalności bezpieczeństwa (SIL)

Bezpieczeństwo funkcjonalne zgodnie z normą EN IEC 62061

Norma EN/IEC 62061 jest normą specyficzną dla gałęzi przemysłu w ramach normy IEC 61508. Opisuje ona realizację elektrycznych systemów sterowania związanych z bezpieczeństwem w odniesieniu do maszyn i bada całkowity okres eksploatacji, począwszy od fazy koncepcji aż po wycofanie maszyny z użytku.

W przeciwieństwie do normy EN 61508, norma EN IEC jest publikowana w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej jako norma zharmonizowana, podlegająca dyrektywie maszynowej. W takiej postaci do normy tej stosuje się domniemanie zgodności.

Treść normy EN/IEC 62061

Norma EN 62061 dotyczy oceny ryzyka z wykorzystaniem wykresu ryzyka, który w tym przypadku ma postać tabeli. Zajmuje się również walidacją funkcji bezpieczeństwa z wykorzystaniem metod strukturalnych i statystycznych.

Podobnie jak w przypadku normy EN 13849-1, celem jest ustanowienie przydatności środków bezpieczeństwa w celu ograniczenia ryzyka. Również w przypadku tej normy wymagane jest przeprowadzenie skomplikowanych obliczeń. Możesz istotnie zmniejszyć wymagany nakład pracy dzięki naszemu programowi PAScal Safety Calculator. Po prostu pobierz bezpłatnie narzędzie lub użyj aplikacji PASmsi.

 

Czym jest ocena ryzyka zgodnie z normą EN 62061?

Ocena ryzyka jest procesem iteracyjnym. Oznacza to, że może być niezbędne przejście przez cały proces więcej niż jeden raz. Konieczne jest oszacowanie ryzyka oraz poziomu SIL określonego dla każdego zagrożenia, którego ryzyko musi zostać zredukowane poprzez użycie środków kontrolnych.

Ryzyko to szacowane jest zgodnie z normą EN 62061 z uwzględnieniem następujących punktów:

  • Stopień obrażenia (Se)
  • Częstotliwość i czas trwania narażenia (Fr)
  • Prawdopodobieństwo wystąpienia niebezpiecznego zdarzenia (Pr)
  • Prawdopodobieństwo uniknięcia lub ograniczenia szkód (Av)

 

Klasyfikacja SIL zgodnie z normą EN 62061

Klasyfikacja ważności (Se)

Skutek Stopień (Se)
Nieodwracalny: śmierć, utrata oka lub ręki 4
Nieodwracalny: złamanie kończyny, utrata palca(ów) 3
Odwracalny: wymagający opieki medycznej 2
Odwracalny: wymagający pierwszej pomocy 1

 

Klasyfikacja częstotliwości i czasu trwania narażenia (Fr)

Częstotliwość narażenia Czas trwania (Fr) >10 min*
<= 1 h 5
> 1 h do <= 1 dzień 5
> 1 h do <= 2 tygodnie 4
> 2 tygodnie do <= 1 rok 3
> 1 rok 2

* Jeśli czas trwania jest krótszy niż 10 minut, wartość można zaokrąglić w dół do następnego poziomu.

 

Klasyfikacja prawdopodobieństwa (Pr)

Prawdopodobieństwo wystąpienia Prawdopodobieństwo (Pr)
Bardzo wysokie 5
Wysokie 4
Możliwe 3
Rzadko 2
Nieznaczne 1

 

Klasyfikacja pod kątem prawdopodobieństwa ograniczenia lub uniknięcia szkód (Av)

Prawdopodobieństwo uniknięcia lub ograniczenia szkód Uniknięcie i ograniczenie (Av)
Niemożliwe 5
Rzadko 3
Możliwe 1

 

Macierz przydziału SIL

Poziom SIL wyznaczany jest na podstawie następującej tabeli: Klasę (Cl) oblicza się w następujący sposób Cl = Fr + Pr + Av.

Stopień (Se)

Klasa (Cl)
3 – 4
Klasa (Cl)
5 – 7
Klasa (Cl)
8 – 10
Klasa (Cl)
11 – 13
Klasa (Cl)
14 – 15
4 SIL 2 SIL 2 SIL 2 SIL 3 SIL 3
3   (OM) * SIL 1 SIL 2 SIL 3
2     (OM) SIL 1 SIL 2
1       (OM) SIL 1

* AM = inne pomiary

 

Jakie wymagania należy uwzględnić?

Wybór lub projekt odpowiedniej funkcji bezpieczeństwa musi zawsze spełniać następujące minimalne wymagania:


wymagania nienaruszalności bezpieczeństwa sprzętu, w których skład wchodzą

  • Ograniczenia związane z architekturą dla nienaruszalności sprzętu
  • Wymagania dotyczące prawdopodobieństwa losowych niebezpiecznych awarii sprzętu
  • Systematyczne wymagania dotyczące nienaruszalności bezpieczeństwa sprzętu (wymagania dotyczące uniknięcia usterek i wymagania kontrolowania systematycznych błędów).

 

Ograniczenia związane z architekturą dla nienaruszalności sprzętu

Poziom nienaruszalności bezpieczeństwa SIL uzyskiwany przez elektryczny system sterowania związany z bezpieczeństwem (SRECS – Safety-Related Electrical Control System), wynikający z ograniczeń architektury systemu, jest mniejszy lub równy najniższemu poziomowi SILCL jakiegokolwiek systemu wykorzystywanego do określenia funkcji bezpieczeństwa. Ważną rolę pełnią tutaj architektura systemu sterowania i „odsetek błędów bezpiecznych” (safe failure fraction – SFF).

Ograniczenia związane z architekturą podsystemów:

Bezpieczne prawdopodobieństwo awarii
(SFF)
Tolerancja usterki sprzętu
HTF 0
Tolerancja usterki sprzętu
HTF 1
Tolerancja usterki sprzętu
HTF 2
<60% Niedozwolone SIL 1 SIL 2
60% do <90% SIL 1 SIL 2 SIL 3
90% do <99% SIL 2 SIL 3 SIL 3
>= 99% SIL 3 SIL 3 SIL 3

HFT: Tolerancja usterki sprzętu
SFF: Odsetek błędów bezpiecznych
SILCL: SILclaim (maksymalna wartość SIL, której można żądać od podsystemu)

 

Wymagania dotyczące prawdopodobieństwa losowych niebezpiecznych awarii sprzętu

Prawdopodobieństwo niebezpiecznej usterki każdej funkcji sterowania związanej z bezpieczeństwem (safety-related control function - SRCF) jako wynik niebezpiecznych losowych awarii sprzętu, musi być równe lub niższe niż wartość progowa awarii zdefiniowana w specyfikacji wymogów bezpieczeństwa.

Poziom SIL zgodny z normą EN 62061 Średnie prawdopodobieństwo niebezpiecznej awarii na godzinę (PFHD) [1/h]
SIL 3 >= 10 E-8 do <10 E-7
SIL 2 >= 10 E-7 do <10 E-6
SIL 1 >= 10 E-6 do <10 E-5

Wypróbuj nasze bezpłatne narzędzie obliczeniowe (PAScal), które możesz wykorzystać do wyznaczenia odpowiednich wartości charakterystycznych.

 

EN IEC 61511: Bezpieczeństwo funkcjonalne – systemy wyposażone w urządzenia zabezpieczające na potrzeby sektora przemysłu przetwórczego

Norma EN IEC 61511 określa minimalne wymagania w odniesieniu do systemów związanych z bezpieczeństwem w procesie przetwórczym. Bazuje ona na normie IEC 61508, lecz została dostosowana do przemysłu przetwórczego.

Część 1: Podstawy, definicje, system, wymagania sprzętowe i programowe
Część 2: Wytyczne stosowania Części 1
Część 3: Wytyczne dotyczące wyznaczania wymaganego poziomu nienaruszalności bezpieczeństwa

 

Treść normy EN IEC 61511

Systemy bezpieczeństwa od wielu lat pełnią w przemyśle procesowym funkcje związane z bezpieczeństwem. W celu wykorzystania technologii sterowania procesami w sposób efektywny na potrzeby funkcji bezpieczeństwa technologia ta musi spełniać pewne minimalne wymagania i poziomy jakości.

Norma EN IEC 61511 wymaga przeprowadzenia analizy zagrożeń i ryzyka. Na jej podstawie należy wyszczególnić systemy związane z bezpieczeństwem. Pozostałe systemy bezpieczeństwa są rozpatrywane wyłącznie w kategoriach ich wkładu podczas badania wymagań jakości systemów związanych z bezpieczeństwem. System bezpieczeństwa stanowią wszystkie podzespoły i podsystemy niezbędne do zrealizowania funkcji związanych z bezpieczeństwem, od czujników po aktuatory. „Cykl bezpiecznej eksploatacji maszyny” oraz „poziom nienaruszalności bezpieczeństwa” (SIL) są bazą do stosowania tej podstawowej normy.

Rozważane w normie systemy związane z bezpieczeństwem wykorzystują technologię elektryczną (E), elektroniczną (E) i programowaną technologię elektroniczną (PE). W przypadku wdrażania logicznych układów sterowania z wykorzystaniem innych technologii obowiązują odpowiednie podstawowe postanowienia tej normy. Norma ta dotyczy również czujników i aktuatorów wchodzących w skład systemów związanych z bezpieczeństwem, niezależnie od dominujących w nich technologii.

W zakresie obowiązywania normy IEC 61508 norma IEC 61511 została opracowana ściśle pod kątem przemysłu przetwórczego.

 

Dalsze informacje:

Kontakt

Pilz Polska Sp. z o.o. Safe Automation
ul. Ruchliwa 15
02-182 Warszawa
Polska

Telefon: +48 22 884 71 00
E-mail: info@pilz.pl

Wsparcie techniczne

Telefon: +48 22 573 28 88
E-mail: technical.support@pilz.pl